اخلاق حرفه ای و آیین نامه های رفتاری نوشته دکتر مازیار میر

اخلاق حرفه ای و آیین نامه های رفتاری نوشته دکتر مازیار میر

اخلاق حرفه ای و آیین نامه های رفتاری

اخلاق حرفه ای و آیین نامه ها

#مازیارمیر

 

 

 

مفهوم اخلاق حرفه‌ای

\"\"

اخلاق حرفه‌ای یکی از مسائل اساسی همه جوامع بشری است هر جامعه‌ای نیازمند آن است تا ویژگی‌های اخلاق حرفه‌ای مانند دلبستگی به کار ، روحیهمشارکت و اعتماد، ایجاد تعامل با یکدیگر و غیره تعریف و برای تحقق آن فرهنگ‌سازی کنند.

امروزه بسیاری از کشورها به این بلوغ فکری رسیده‌اند که بی‌اعتنایی به مسائل اخلاقی و فرار از مسئولیت‌ها و تعهدات اجتماعی به از بین رفتن موسسه و سازمان می‌انجامد به همین دلیل بسیاری از موسسات و سازمانهای موفق، برای تدوین استراتژی اخلاقی احساس نیاز کرده و به این باور رسیده‌اند که باید در سازمان یک فرهنگ مبتنی بر اخلاق رسوخ کند، از این رو کوشیده‌اند به تحقیقات درباره اخلاق حرفه‌ای جایگاه ویژه‌ای بدهند. لذا یکی از عمده‌ترین دغدغه‌های مدیران کارآمد در سطوح مختلف چگونگی ایجاد بسترهای مناسب برای عوامل انسانی شاغل در تمامی حرفه‌هاست تا آنها با حس مسئولیت و تعهد کامل به مسائل جامعه و حرفه خود بپردازند و اصول اخلاقی حاکم بر شغل و حرفه خود را رعایت کنند.

ویژگیهای اخلاق حرفه‌ای در افراد مربوط به حوزه فردی بوده اما وقتی از حوزه فردی و شخصی به حوزه کسب و کار گام بر می‌داریم اخلاق کار و یا اخلاق شغلی به میان می‌آید مانند اخلاق پزشکی، اخلاق معلمی، اخلاق مهندسی و نظایر آن در اینجا برای نمونه چگونه ممکن است سیستم یک بیمارستان یا دانشگاه غیراخلاقی باشد اما از پرستاران بخواهیم اخلاقی باشند. امروزه اخلاق حرفه‌ای نقش راهبردی در موسسات را داشته و متخصصان مدیریت استراتژیک، اصول اخلاقی شایسته در سازمان را از پیش شرط‌های مدیریت استراتژیک کارآ دانسته‌اند. در اخلاق حرفه‌ای مسئولیتهای اخلاقی سازمان در قبال محیط داخلی و خارجی است و این متمایز از حقوق کار است، در حالیکه حقوق کار نیز در آن وجود دارد. اصول اخلاق شایسته و کارآ از پیش شرطهای مدیریت استراتژیک کارآست و این اصول موجب بوجود آمدن یک موسسه یا سازمان کارآ می‌شود.

مفهوم اخلاق حرفه‌ای

اخلاق حرفه‌ای به معنای اخلاق کار و اخلاق مشاغل است.

الف ـ اخلاق کار(work ethics): اخلاق کار متعهد شدن انرژی ذهنی، روانی و فیزیکی فرد یا گروه به ایده جمعی است در جهت اخذ قوا و استعداد درونی گروه و فرد برای توسعه به هر نحو.

ب ـ اخلاق حرفه‌ای(professional ethics): یکی از شعبه‌های دانش اخلاقی است که می‌کوشد به مسائل و ارزش‌های اخلاقی حرفه‌های گوناگون پاسخ داده و برای آن قواعد، ضوابط و اصول خاصی در محیط حرفه‌ای متصور می‌گردد به عبارت دیگر وجدان و فطرت خویش در انجام کار حرفه‌ای رعایت کنند بدون آنکه الزام خارجی داشته باشند یا در صورت تخلف به مجازات‌های قانون دچار شوند.

مقایسه اخلاق فردی و اخلاق شغلی:

اخلاق فردی مسئولیت پذیری فرد است در برابر رفتار فردی خود صرفاً به منزله یک فرد انسانی، ولی اخلاق شغلی مسئولیت‌پذیری یک فرد است در برابر رفتار حرفه‌ای و شغلی خود به مثابه صاحب یک حرفه ، شغل یا پست سازمانی.

اخلاق حرفه ای اصولی است که بر رفتار یک فرد یا گروه در یک محیط تجاری حاکم است. اخلاق حرفه‌ای نیز مانند ارزش‌ها، قواعدی را ارائه می‌کند که چگونه یک

فرد باید در چنین محیطی نسبت به افراد و مؤسسات دیگر رفتار کند.

توجه داشته باشید

برخلاف ارزش‌ها، اخلاق حرفه‌ای اغلب به‌عنوان مجموعه‌ای از قوانین تدوین می‌شود که گروه خاصی از مردم از آن استفاده می‌کنند.

این بدان معنی است که همه افراد در یک گروه خاص از اخلاق حرفه ای یکسانی استفاده می کنند، حتی اگر ارزش های آنها برای هر فرد منحصر به فرد باشد.

این کد نمونه ای از مجموعه مدون اخلاق حرفه ای برای کسانی است که وارد حرفه مشاوره مهاجرت می شوند.

اصول اخلاقی

اصول اخلاقی زیربنای همه قوانین رفتار حرفه ای است. اصول اخلاقی ممکن است بسته به حرفه متفاوت باشد. به عنوان مثال، اخلاق حرفه ای که به پزشکان

مربوط می شود با اخلاقیات مربوط به وکلا یا مشاوران املاک متفاوت است.

با این حال، برخی از اصول اخلاقی جهانی وجود دارد که در همه حرفه ها اعمال می شود، از جمله:

صداقت
امانت
وفاداری
احترام به دیگران
پایبندی به قانون
انجام کارهای خوب و پرهیز از آسیب رساندن به دیگران
مسئولیت.

کدهای رفتار

کدهای رفتار حرفه ای از این اصول اخلاقی حرفه ای به عنوان مبنایی برای تجویز استانداردهای رفتاری مورد نیاز برای اعضای یک حرفه استفاده می کنند. آنها

همچنین به دنبال تعیین انتظاراتی هستند که حرفه و جامعه از اعضای خود دارند.

هدف کدهای رفتاری ارائه رهنمودهایی برای حداقل استاندارد رفتار مناسب در زمینه حرفه ای است. قوانین رفتاری در کنار قوانین عمومی کشور و ارزش های

شخصی اعضای این حرفه قرار دارند.

توجه داشته باشید

ارزش اولیه یک کد رفتار حرفه ای به عنوان یک چک لیست برای تنبیه اعضای ناسازگار نیست، اگرچه نقض یک کد رفتار معمولاً پیامد انضباطی حرفه ای دارد.

در عوض، ارزش اولیه آن این است که به عنوان یک برگه سریع برای ارتقای تصمیم گیری اخلاقی توسط اعضای آن حرفه عمل کند.

آداب رفتار حرفه ای مزایایی را برای موارد زیر فراهم می کند:

عموم مردم، چون اعتمادی را نسبت به قابل اعتماد بودن حرفه ایجاد می کنند

مشتریان، زیرا شفافیت و اطمینان بیشتری در مورد نحوه رسیدگی به امورشان ارائه می دهند

اعضای این حرفه، زیرا چارچوب حمایتی برای مقاومت در برابر فشار برای اقدام نامناسب، و برای اتخاذ تصمیمات قابل قبول در مناطقی که ممکن است «مناطق

خاکستری» باشند، فراهم می‌کنند.

این حرفه به عنوان یک کل، زیرا آنها درک مشترکی از عملکرد قابل قبول ارائه می دهند که باعث ایجاد یکپارچگی و امکان رویه های انضباطی منصفانه می شود.

دیگران با این حرفه سر و کار دارند، زیرا این حرفه قابل اعتمادتر و راحت تر به نظر می رسد.

سایر مشارکت کنندگان در اخلاق حرفه ای

وظایف امانتداری

هنگامی که یک مشاور موافقت می کند که به مشتری کمک کند، آنها موافقت می کنند که مسئولیت آن شخص و موضوع مهاجرت او را بر عهده بگیرند. مشتری در

رابطه با آن کمک به مشاور وابسته می شود. این یک رابطه امانتداری بین امانتدار (مشاور) و اصیل (موکل) است. حتی بدون کد، این رابطه امانی به این معنی

است که مشاور تعهدات خاصی در قبال مشتری خود دارد.

تعهدات قراردادی

هنگامی که یک مشاور با مشتری قراردادی (یا توافق نامه کتبی) منعقد می کند، این امر باعث ایجاد تعهدات قانونی الزام آور برای اجرای شرایط قرارداد به روشی

خاص می شود. این شامل وظیفه ای برای عمل با دقت، دقت و مهارت لازم است و همچنین متضمن تعهداتی مانند رازداری و صداقت است، حتی اگر به طور خاص

در قرارداد ذکر نشده باشد.

بسیاری از مسائل اخلاقی احتمالاً از روابط مشاوران با مشتریان ناشی می شود. بسیاری از این موارد را می توان با داشتن شرایط واضح در یک توافق نامه کتبی

در مورد نحوه رسیدگی به برخی موارد، مانند به اشتراک گذاری اطلاعات محرمانه، استفاده از مترجم، بازپرداخت و صورتحساب برطرف کرد. اطلاعات بیشتر در مورد

قراردادهای مکتوب را می توان در مجموعه ابزار کد رفتار یافت.

قوانین دیگر

علاوه بر قوانین مهاجرت نیوزلند، مشاوران باید از سایر قوانین مربوطه نیز آگاه باشند که به دنبال تنظیم نحوه رفتار ارائه دهندگان خدمات هستند. در نیوزلند این می

تواند شامل قانون ضمانت مصرف کننده ۱۹۹۳ باشد. مشاورانی که در خارج از نیوزلند فعالیت می کنند باید مطمئن شوند که با قوانین مشابهی که بر رفتار ارائه

دهندگان خدمات در آنجا حاکم است آشنا هستند.

 

اخلاق حرفه‌ای در روانشناسی

روانشناسی علمی است که با انسان سروکار دارد و به دلیل حساسیت موضوعی، رعایت اصول اخلاقی در آن ضرورت دارد. در این مقاله سعی داریم شما را با اصول کلی اخلاقی در روانشناسی آشنا کنیم.

اخلاق چیست؟

واژه‌ی اخلاق در معانی متعددی به‌کار رفته است. خلق‌وخو، دانشی که در رابطه با خوبی و بدی بحث می‌کند و مقررات رفتاری حاکم بر افعال انسانی بخشی از تعاریفی هستند که برای این واژه مطرح شده‌اند.

از دیدگاه رست عمل اخلاقی عملی است که منجر به رفاه و آسایش دیگران می‌شود و چهار مولفه را در بر می‌گیرد:

۱.حساسیت اخلاقی

به معنای فرایند تشخیص موقعیت است.

۲.استدلال اخلاقی

زمانی است که فرد احساس می‌کند باید کاری انجام دهد و از بین چند گزینه، مناسب‌ترین موقعیت را انتخاب کند.

۳.تصمیم‌گیری اخلاقی

زمانی است که یک شخص گزینه‌ها را ارزیابی کرده و تعیین می‌کند کدام گزینه اخلاقی‌تر است.

۴.انجام عمل اخلاقی

در این مرحله شخص بعد از طی کردن تمام مراحل مطرح‌شده، عمل اخلاقی را انجام می‌دهد.

نظام‌نامه‌ی اخلاقی، شرح استانداردهای اخلاقی برای روانشناسان است تا مانع از انجام عمل غیراخلاقی توسط آنان شود. انجمن روانشناسی آمریکا اولین

نظام‌نامه‌ی اخلاقی را در سال ۱۹۵۳ و آخرین نسخه‌ی بازبینی‌شده را سال ۲۰۱۰ منتشر کرده است. این نظام‌نامه دو بخش دارد:

۱.بخش عمومی

هدف از اصول عمومی، راهنمایی و ترغیب روانشناسان به‌سوی ایده‌آل‌های اخلاق حرفه‌ای است و شامل پنج بخش است:

۱-۱.مسئولیت‌پذیری و وفاداری

به معنای آن است که روانشناسان باید روابط صادقانه‌ای با دیگران برقرار کنند و نسبت به مسئولیت‌های علمی و حرفه‌ای خود آگاه باشند.

۲-۱.نیکوکاری و عدم آسیب‌رسانی

به این معناست که روانشناسان می‌کوشند خدماتی ارائه دهند که سودمند باشد و به دیگران آسیب نرساند. اصل نیکوکاری درمانگر را ملزم می‌کند در محدوده‌ی صلاحیت خود کار کند و رفاه جامعه را ارتقا دهد. این اصل در واقع بنیادی‌ترین اصل این نظام‌نامه است.

۳-۱.احترام به کرامت انسانی

روانشناسان برای شان و منزلت تمام افراد، رعایت حریم شخصی، محرمانه‌بودن و خودمختاری آن‌ها احترام قائل می‌شوند.

۴-۱.یکپارچگی

یکپارچگی به معنای آن است که روانشناسان در ارتقای دقت، صداقت، درستی و راستگویی در علم، آموزش و کار روانشناسی کم‌کاری یا تقلب نمی‌کنند و یا درگیر کلاه‌برداری یا تحریف واقعیت به‌صورت عمدی نمی‌شوند و دسترسی به مداخلات روانشناختی را حق همه‌ی افراد می‌دانند تا بتوانند به‌طور یکسان از کیفیت فرایندها، شیوه‌ها و خدماتی که توسط روانشناسان ارائه می‌گردد برخوردار گردند.

۲.استانداردهای اخلاقی

استانداردهای اخلاقی دربرگیرنده‌ی قوانین لازم‌الاجرای اخلاقی هستند که ده مورد می‌باشند.

۱-۲.حل مسائل اخلاقی

گاهی روانشناسان با شرایطی رو‌به‌رو می‌شوند که باید بهترین و درست‌ترین تصمیمات را بگیرند.به همین دلیل نظام‌نامه به روانشناسان کمک کرده و اقدامات درست را در موقعیت‌های مختلف توضیح داده است. این موقعیت‌ها می‌توانند آگاهی از سواستفاده‌ از خدمات روانشناسان، تعارض میان اخلاق و قانون، مشارکت با کمیته‌های اخلاقی و مواردی از این قبیل باشند.

۲-۲.صلاحیت

این مورد به مرزهای صلاحیت خدماتی که روانشناس در موقعیت‌های مختلف ارائه می‌دهد مرتبط است. روانشناس موظف است که تنها در حیطه‌ی تخصصی خود فعالیت کرده و چنانچه در فوریت‌‌ها مشغول ارائه‌ی خدمات هستند با رفع فوریت، اتمام خدمات‌رسانی خود را اعلام کنند و در صورت واگذاری مسئولیت به دیگران، تنها افراد شایسته و متخصص را انتخاب کنند. همچنین هنگام بروز مشکلات شخصی، فعالیت خود را به‌طور موقت قطع کنند.

۳-۲.ارتباطات انسانی

روانشناسان نباید نسبت به مسائلی همچون قومیت، نژاد، فرهنگ و جنسیت سوگیری داشته باشند و باید تمام تلاش خود را برای همه‌ی افراد به‌کار ببندند. همچنین باید از آزار و اذیت و اغواگری جنسی مصون باشند، با مراجع خود روابط خارج از چهارچوب درمان نداشته باشند و در صورت تقاضای کمک از متخصصی دیگر به عنوان شخص ثالت حد و مرز آن را مشخص کنند.

\"استاندارد

۴-۲.رازداری

رازداری اصل زیربنایی مشاوره و درمان کارامد استکه خودمختاری و استقلال مراجع را مورد حمایت قرار می‌دهد.روانشناسان باید از جلسات ابتدایی در مورد رازداری و موارد نقض آن با مراجع گفتگو کنند مگر این‌که امکان بحث در مورد طی جلسات او وجود نداشته باشد.موارد نقض شامل مسائل دادگاهی، الزامات و محدودیت‌های قانونی، بیماری‌های واگیردار و مواردی از این قبیل است.

۵-۲.تبلیغات و اعلامیه‌های عمومی

در صورت لزوم بیان برخی مطالب روانشناس باید دقت کند که از اظهارات نادرست و فریبنده خودداری کند. و چنانچه قصد برگزاری کارگاه وجود دارد باید الزامات مربوط به مجوز را برآورده کرده و در رابطه با محتوای کارگاه‌ها اطلاعات درستی را در اختیار افراد بگذارد.

۶-۲.نگهداری اطلاعات و حق‌الزحمه‌ها

روانشناس باید در حفظ و نگهداری پرونده‌ها و اطلاعات مراجعان کوشا باشد و آن‌ها را در اختیار دیگران قرار ندهد.همچنین نباید با مراجعان معامله انجام دهد و از آن‌ها هدیه، کالا یا خدمات دریافت کند.

۷-۲.پژوهش

در صورت انجام پژوهش روانشناس باید نتایج دقیق را به سازمان‌ها و مراکز مربوط ارائه دهد، از شرکت‌کنندگان پژوهش و دستیاران خود مراقبت کرده و در صورت لزوم ضبط صدا از شرکت‌کنندگان اجازه بگیرد.همچنین همه‌ی شرکت‌کنندگان باید از حضور در پژوهش آگاهی و رضایت داشته باشند و از نتایج آن نیز مطلع شوند.

\"استاندارد

۸-۲.سنجش

روانشناسان باید ارزیابی دقیق از مراجعان به عمل آورند و نظرات خود را تنها پس از این ارزیابی دقیق ارائه دهند. همچنین باید از ابزارهایی استفاده کنند که پایایی و روایی مناسبی داشته باشند.هنگام تفسیر نتایج نیز باید به ویژگی‌های فردی مراجعان  توجه داشته باشند.

۹-۲.آموزش و کارورزی

در صورت برگزاری برنامه‌های آموزشی باید اطلاعات و تخصص لازم را در این زمینه داشته باشند و اطمینان حاصل کنند که اطلاع‌رسانی مناسب در این زمینه وجود دارد. همچنین باید در ارزیابی دانشجویان عملکرد درست و منطقی داشته باشند و از افشای اطلاعات آن‌ها خودداری کنند.

۱۰-۲.درمان

درمانگر باید مراجع را از اهداف و برنامه‌های درمانی آگاه کند، زمانی که مراجع دیگر نیازی به درمان نداشت اختتام جلسات را اعلام کند و با مراجعان روابط خارج از اصول برقرار نکند.در قرارداد درمانی لازم است نکات زیر رعایت شود:

۱.زمان یعنی روز و ساعات جلسات

۲.طول مدت جلسه(۶۰-۴۵ دقیقه)

۳.تعداد کلی جلسات و دفعات آن در هفته یا در ماه

۴.شرایط لغو جلسات

۵.هزینه‌ها و نحوه‌ی پرداخت حق‌الزحمه

۶.رازداری و موارد نقض آن

۷.شرایط ضبط صدا یا تصویر

۸.تکالیف خانگی

۹.چهارچوب ارتباط حرف‌های درمانگر و درمانجو

۱۰.ختم جلسات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *